Logo De Duurzame Tafel
← Laatste nieuws

24 november 2015

Duurzaam ondernemen niet alleen om het geld doen



Er zijn zo van die dingen waar je niet tegen kunt zijn. Mooi weer bijvoorbeeld, verdraagzaamheid, gezondheid, wereldvrede. Zo is het ook met maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo). Niet alleen geld verdienen maar ook een goede burger willen zijn lijkt vanzelfsprekend.

Daarom is het opmerkelijk dat dit onderwerp zo hoog op de ‘to do’-lijst staat van veel organisaties en (vooral ook) adviseurs. Blijkbaar is het in de zakelijke praktijk dus minder voor de hand liggend. Dat is wat paradoxaal. Want al die adviseurs en andere voorvechters beweren juist op hoge toon dat mvo — of duurzaam ondernemen — simpelweg winstgevend is. In het brabbeltaaltje van de managementsector: het is een heuse ‘business case’. Niet iets voor wereldvreemde activisten, maar naadloos passend bij de zakelijke belangen.

De werkelijkheid rond dit thema is verwarrend. Een eerste punt van verwarring is de vraag waarom mvo eigenlijk financieel moet worden beargumenteerd. Waarom wordt het niet gewoon als vanzelfsprekend gedaan, omdat het goed en (moreel) wenselijk is? Zelfs als het geld zou kosten? Waarom moet die prikkel tot ‘goed handelen’ zo nadrukkelijk in het financiële worden gezocht?

Het tweede punt van verwarring ligt in het verlengde daarvan. Als een financiële motivering voor mvo nodig is, waarom moet die ‘business case’ dan zo omstandig worden uitgelegd, voorgerekend en ‘bewezen’? Ondernemers beschikken doorgaans over een gezond commercieel gevoel. Als de financiële voordelen inderdaad evident zijn, dan zou maatschappelijk verantwoord ondernemen toch al sinds mensenheugenis staande praktijk zijn? Zonder officieel beleid, verslaggeving, aansporing door adviseurs en controle door (onder meer) accountants?

De discussie doet denken aan die rond diversiteit en meer vrouwen aan de top. Ook daar wordt geschermd met de veronderstelde positieve effecten op resultaat en aandelenkoersen. Ook daar zijn rechtvaardigheid en gelijke kansen blijkbaar onvoldoende als argument.

De realiteit is natuurlijk dat op bedrijfsniveau lang niet alle maatschappelijk wenselijke keuzen ook financieel gunstig zijn. Zeker niet op korte termijn. En financieel gewin is nu eenmaal een sterk verankerde menselijke drift. Bedrijfseconomisch kan het aantrekkelijk zijn om je afval in een rivier te lozen en ‘onverantwoorde’ arbeid en productiemethoden te gebruiken. Daarom bestaat er wet- en regelgeving voor.

Geen misverstand: Dat duurzaamheid steeds belangrijker wordt bij de keuzen van consumenten, beleggers en daardoor ook ondernemingen, is evident. Door alle digitale transparantie kan maatschappelijk ongewenst gedrag steeds minder onder tafel worden weggemoffeld, en dat zal een blijvende invloed hebben op de handel en wandel van ondernemingen. Geen bedrijf wil een ‘slechte pers’ of consumentenboycot. In die zin is goed handelen dus wel degelijk een ‘business case’.

Maar het is een fragiel evenwicht. Want het geldt alleen bij (de perceptie van) een reële kans op ontdekking. Net zoals in het openbaar vervoer veel meer wordt zwartgereden als er geen kaartcontrole is, worden bedrijven snel verleid tot fout gedrag als ontdekking onwaarschijnlijk wordt geacht.

Neem Volkswagen. Ondanks de bijkans tranentrekkende corporate verklaringen over 'sustainabilityand responsibility' koos het om puur geldelijke motieven toch voor het misleiden van emissietests met sjoemelsoftware. Ontdekking werd niet verwacht. En het is slechts wachten op de onthullingen over andere autoproducenten.

Aan cynisme heeft niemand iets. Maar laten we wel realistisch zijn. De mens is niet goed of slecht, maar velen kunnen door verkeerde prikkels wel worden verleid tot het 'slechte'. Daarom is er regelgeving en controle. Als maatschappelijk verantwoord handelen toevallig ook financieel voordeel biedt, des te beter. Maar de beste en duurzaamste drijfveer is er een van binnenuit, uit overtuiging en eigen verantwoordelijkheid, ongeacht de financiële effecten.

En cruciaal om geloofwaardig te blijven is het aloude ‘put your money where your mouth is'’. Als dat onverhoopt geen financieel gewin oplevert, dan is dat jammer. Maar je slaapt er waarschijnlijk beter door. En mogelijk spaar je er nog een paar adviseurs mee uit ook.

Bron: FD.nl, Tom Nierop

Reageer op dit nieuwsbericht

Naam
Reactie
Welke kleur heeft de middelste balk van de Nederlandse vlag?

Wij maken elkaar duurzaam

De Duurzame Tafel is een vereniging voor ondernemers en bestuurders die op een pragmatische manier willen leren over duurzaamheid. Door het organiseren van Tafelbijeenkomsten maken de leden ‘elkaar’ duurzaam: nieuwe inzichten, nieuwe denkkaders.
Meer over De Duurzame Tafel

Tafelnieuws

Meld je hier met je e-mailadres aan voor de nieuwsbrief van De Duurzame Tafel!

Lidmaatschap

Lid worden? In 2016 ben je al lid voor minder dan 1 euro per dag, 360 euro per jaar!
Schrijf je hier in!